Universal Declaration of Human Rights - Baoulˆ©/Baule ()


Sran mmla mun be m‘µn nun jŠî bol‘µ

Ibo bol‘µ

K‘µ Šî fin k‘µ sran kwlakwa i sran bul‘µ Šî fin blŠîlŠî'n ti, k‘µ i sran-mmla Šî nin sran kwlakwla li‘µ'n s‘µ'n ti, k‘µ isŠî nin ye Šî nin fŠîundi, nanwl‘µ atin, aklunjŠî‘µ ba m‘µn nun'n ti

K‘µ Šî fin k‘µ s‘µ be si'a sran-mmla mun, nan s‘µ be bu'a be like fi, i sŠî nin y‘µ Šî fa sa t‘µt‘µ yewa'n ba'nti, sang‘µ k‘µ Šî fin k‘µ be seli k‘µ m‘µn nga mŠî i nun sran mun be di be fŠîundi, mŠî be kwla be kan be klunklo nd‘µ, be kwla be sŠî be klunklo like, mŠî s‘µkunl‘µ Šî nin yal‘µ b'a jaso su, i sŠî m‘µn mŠî be wan sran kund‘µ i dan'n ti

K‘µ Šî fin k‘µ i dan lika nin y‘µ le k‘µ Šî fata k‘µ mmla su awa y‘µ Šî nian sran-mmla mun be suŠî, k‘µ Šî ko yo nan b'a mianmian-man sran nan w'a faman ya w'a jaso-man be nga be fa kwlal‘µ nin sran t‘µt‘µ yol‘µ be fa be tintin i su be wun'n ti

K‘µ Šî fin k‘µ like nga Šî ti kpa dan y‘µl‘µ m‘µn mun b'afi‘µn janvu‘µ kekle diwa'n ti

K‘µ Šî fin k‘µ m‘µn unmuan nun nvle mun be yali be wan be kan be sie su yekun k‘µ be te lafi sran-mmla su dan, sran Šî ti like dan, Šî le'a gua, bla nin yasua be s‘µ. Be wan i sŠî'n ti, like nga ba ko yo nan sran mun b'a nyan alaje, nan aklunjŠî‘µ w'a ba be wun, fŠîundi nun, i sŠî like nin y‘µ be wa yo'n ti

K‘µ Šî fin k‘µ nvle nga be wo anyia sŠî nun, be wan be nin like nga be fl‘µ, k‘µ "M‘µn mun be Bo Yekun Anyia" be bo yekun be bo mandr‘µn nan sran i fŠîndi Šî nin i sranmmla be kaci ninge mŠî sran kwlakwla i ti wo be bo'n ti

K‘µ Šî fin k‘µ nga Šî ti kpa dan y‘µl‘µ k‘µ sran mun be ngba be fa be ti be wl‘µ sran-mmla Šî nin sran-fŠîundi be bo'n ti

Anyia Dan wan k‘µ Nd‘µ nga be k‘µn y‘µ'n, Šî fata k‘µ Šî kaci k‘µ like mŠî i d‘µnman y‘µ sran kwalkwla nian; m‘µn kwlakwla be kund‘µ be k‘µn; Šî ye sŠî nan m‘µn kwlakwula su sran o, m‘µn kun i siesiel‘µ ninge mun, be bu Nd‘µ Dan nga i akundan c‘µn kwlakwla, be bo mandr‘µn Šî nin sran mun be fluwaklel‘µ, Šî nin ngwl‘µl‘µ klel‘µ, be yo man sran mun be dan lika si sran-mmla Šî nin fŠîndi; k‘µ be ko si be kpŠîkun be yo bl‘µbl‘µ, m‘µn kun nun o, m‘µn ngba nun o, man sran mun be ngba be si i sŠî nd‘µ: m‘µn nga be trannin annuanz‘µ dan i ase be nun sran mun o, be nga be wo i sŠîfu‘µ mun be bo'no, Šî fata k‘µ i sŠî sran mun be ngba be si sran-mmla Šî nin sran-fŠîundi.

Tikle kikli

Sran mun be ngba, k‘µ be wu be Šî, be ngba be s‘µ, fŠîndi nun, sran-mmala nun. Be si akundanbu, be si su Šî fata k‘µ sran mun be tran'n, be tran aniaan nun tranl‘µ.

Tikle 2

Sran-mmla Šî nin sran-fŠîundi nga Šî wo Nd‘µ dan nun, sran kwlakwla kwla fa ye ili‘µ; Šî le'a k‘µ e ti sran nvle ngunmin, k‘µ e wunn‘µn ti'a kun, e ani‘µn ti'a kun, e bo lika ti'a kun, e like sŠîwa Šî ti i ngunmin, e politiki angundan ti'a kun, e fin'a lika kun, Šî le'a k‘µ wie ti sikafu‘µ, wie ti yal‘µfu‘µ, k‘µ wie mun be osu ti wlengbi, wie mun be osu ti kanga. I kungba yekun, be kwla'a kpaman sran mun be nun be se'ak‘µ nga ti bue nga su sran, nga be wun'‘µn i li‘µ wl‘µ'n kpa, be wun'an m‘µn nga su Šî fin Šî: be kwla'a be se'a sŠî, kanz‘µ sran fin nvle ufl‘µ suo, s‘µ nvle sŠî Šî le i fŠîundio, kanze i ti wo m‘µn ufl‘µ i bo o, Šî nunm‘µn i ti bo nun til‘µ o.

Tikle 3

Sran kwalakwla, Šî fata k‘µ be s‘µs‘µ i nguan, be wuk‘µ i Šî di i fŠîundi, be s‘µs‘µ ibŠîbŠî ba unmuan.

Tikle 4

Be kwla'a be fa-man sran be kaci'a kanga. Sran kanga yol‘µ nin i fatŠî Šî nin i ninge i fa sŠî mun be yowa, ba tanninnin be ngba be atin.

Tikle5

Be kwla'a be ye'a sran fi like t‘µt‘µ mun, be wl‘µ-m‘µn i bisva, be kwla'a be yo-m‘µn i ninge nga mŠî Šî ye sran finfin, mŠî Šî kaci sran k‘µ blo nn‘µn mun be sa.

Tikle 6

Lika kwlakwla nga sran kun wo, Šî fata k‘µ be bu i sran, Šî fin i mmla su.

Tikle 7

Sran mun be ngba be s‘µ mmla mu be nyrun; i sŠî'n ti, Šî fata k‘µ mmla mun be wutu be su, be ngba. sran kwlakwla, Šî fata k‘µ be wuke i nan sran nun kpakpawa w'a ny‘µn-m‘µn; sran nun kpakpawa Šî ti k‘µ Nd‘µ nga i gblu tŠîwa sa.

Tikle 8

Sran kwmakwla le atin Šî ko to ibŠîbŠîinvle su jŠîl‘µ difu‘µmun, s‘µ Šî fin nan be bu i anunnflin i fŠîundi-mmla su, fŠîundi-mmla nga be kl‘µli i fluwa nga be fl‘µ i k‘µ "m‘µn i takawa i bo fluwa".

Tikle 9

Be kwla'a be tra-man sran ngb‘µn sa, be kwla'a be wl‘µ-m‘µn i bisua, be kwla'a be tu-m‘µn i m‘µn kun su ngb‘µn sa.

Tikle 10

S‘µ be sanman sran, n‘±n ndrumun tran nun, nd‘µ nga ti y‘µ be sanman i, Šî fata k‘µ nzraa nun, nanwl‘µ nun, jŠîl‘µ difu‘µ mun, be nga be ti nun-man sran fi bo'n, mŠî be ti nanwl‘µ sran, be y‘µ Šî fata k‘µ be ken i sŠî nd‘µ li‘µ niŠîn: be y‘µ be kwla se k‘µ s‘µ Šî wo i nd‘µ f‘µ su o, s‘µ kusuman, nzanman mŠî be sanmanin i, Šî ti atin su o.

Tikle 11

  1. Sran kwla nga b'a s‘µnm‘µn i nd‘µ kun ti, k‘µ be nian kan nd‘µ mŠî be nian bu-man, i sŠî fu‘µ'n be kwla'a se'a k‘µ i nd‘µ yo'a f‘µ. A wun k‘µ be kwla be se sŠî, san b'a di jŠîl‘µ, be ngba be ngba be nyrun, ato a wlu'a nun, be nga be ko jr‘µn i sin i ti kplil‘µ b'a jran.
  2. Be kwla-man be bu-man nd‘µ be gu‘µ'‘µ sran kun su; s‘µ nd‘µ ti y‘µ be s‘µnm‘µn i, i nun nga Šî fa ye sa sŠîn, mmla wie fi, i nvle li‘µ su mmla o, m‘µn nun mmla o, be bu'‘µ i sŠî like li‘µ'n k‘µ Šî ti like t‘µ. I ng'Šî wuka su, y‘µl‘µ k‘µ alamandi nga be fu i, bisua nga be wl‘µ i, be nuan kwla'a tra-man nga be fa be yo i sŠî titi'n

Tikle 12

Be kwla'a be wla-man be nuan sran kun i awlo nun nd‘µ mun be nun ngb‘µn, i awlo nun nd‘µ i tranwl‘µ, i fluwa nga Šî kl‘µ'n, i fluwa nga be kl‘µ i, be kwla'a be k‘µn'‘µn i wun nd‘µ ngb‘µn, be kwla'a be saci i dunman ngb‘µn. I sŠî ninge li‘µ mun be ti, Šî fata k‘µ mmla mun be sasa sran kwlakwla.

Tikle 13

  1. Sran kwlakwla Šî kwla wlanwlan sin, nvle kun nun, lika nga Šî klŠî k‘µ Šî tran'n Šî kwla se k‘µ wa y‘µ n klŠî k‘µ n tran.
  2. Sran kwlakwla Šî le atin mŠî Šî jaso nvle kun su kŠî lika nfle; Šî kwla jaso ibŠîbŠî nvle li‘µ'n su, kpŠîkun Šî kwla s‘µ i sin Šî ba i nvle li‘µ'n nun yekun.

Tikle 14

  1. S‘µ nvle kun su be kle sran kun yal‘µ, sran sŠî'n Šî le atin Šî kŠî mantan nvle ufu‘µ mŠî Šî kwla sŠî i nun Šîn.
  2. Sang‘µ i sŠî atin li‘µ'n, wŠî nga a ye sa t‘µt‘µ mŠî Šî kŠî-man M‘µn b'Anyia be nd‘µ li‘µ su'n, wŠî nga a ye i sŠî sa t‘µ mŠî fata k‘µ be sanman wŠî'n, sa kpa, a kwla'a a jr‘µn-m‘µen i sŠî atin su kan-man nd‘µ.

Tikle 15

  1. Sran kwlakwla Šî le atin mŠî Šî nyen i auli‘µ nvle
  2. Be kwla-man be se-man sran kun k‘µ, Šî fin and‘µ a le'a auli‘µ nvle wie kun, i sa sŠî ngb‘µn; kusuman, s‘µ sran kun wan Šî kaci i auli‘µ nvle, Šî le atin kaci.

Tikle 16

  1. K‘µ be ko nyin yasua kun Šî nin bla kun, be le atin be ja be wun, be taka be awlo; Šî fata k‘µ nd‘µ k‘µ nvle ufl‘µ nun sran, m‘µn ufl‘µ nun sran, like sŠîwa wafa ufl‘µ sran, Šî fata k‘µ i sŠî angundan wlu nun. Be aja nun, be nyŠîn be s‘µ; be nun kun se'a k‘µ Šî tin kun su: i bl‘µ nga be ja o, k‘µ be titi aja nun o.
  2. A wun k‘µ be ja'n, uun be nyŠîn be nuan w'a yekun, be klun klo su.
  3. Awlo bo Šî ti k‘µ ananganman like sa, y‘µ Šî ti nvle kun su sa i olui niŠîn; Šî fata k‘µ nvle Šî nian su k‘µ i nyima sa, k‘µ awa wuk‘µ i.

Tikle 17

  1. Sran kwlakwla, i kungba anz‘µ, Šî nin sran ufl‘µ mun anz‘µ, Šî kwla le i ti bŠî nun like.
  2. Be kwla'a le'a sran fi i ti bo nun like i sanun.

Tikle 18

Sran kwlakwla Šî le atin mŠî Šî bu i ti bo nun angundan, Šî ny‘µn i klun nd‘µ, Šî kwla sŠî i like wafa nga Šî klo i'n; k‘µ Šî fin i l‘µ kusuman, s‘µ i wan Šî kaci nan Šî sŠî like ufl‘µ'n, s‘µ i wan Šî bu akundan ufl‘µ'n, Šî le atin Šî kaci. S‘µ i wan i klun akundan li‘µ'n, i like sowa li‘µ'n, s‘µ i wan Šî bo be jŠî, i ba kungba o, Šî nin sran ufl‘µ mun o, Šî le atin Šî bo be jŠî; s‘µ kusu i wan Šî ye i like aswre nun, Šî le atin yo. I kwlaa ngŠî'l‘µ, Šî kwla kl‘µ i fluwa nun, Šî kwla yo like kwlakwla nga fata k‘µ Šî yo; sran fi kwla'a tannin i atin.

Tikle 19

Sran kwlakwla Šî le atin Šî bu i bŠîbŠî ti bo nun akundan, Šî k‘µn i klun nd‘µ nga i wan Šî kan'n. I sŠî i sin y‘µle k‘µ s‘µ Šî k‘µn i klun nd‘µ'n, be kwla-man be kle'‘µ i yal‘µ; i sin nin y‘µle k‘µ Šî le atin kund‘µ nd‘µ mun be til‘µ; i kusuman kwla bo nd‘µ Šî nin nz‘µbua mun be jŠî kle sran mun; like kwlakwla nga Šî kwla fa bo i sŠî jŠîl‘µ li‘µ, Šî fa bo; Šî nun-man i ti nun kaan k‘µ aw‘µ wo nvle mun b'afi‘µn.

Tikle 20

  1. Sran kwlakwla Šî le atin Šî nin sran ufu‘µ mun be ya anyia; Šî kwla wlu anuanz‘µ nga Šî ti'a nzaje anuanz‘µ nun.
  2. Be kwla'a be mianmian-man sran kun Šî wlu-man anuanz‘µ kun nun.

Tikle 21

  1. Sran kwlakwla Šî le atin mŠî, i bŠîbŠî i nvle li‘µ'n su, Šî tran awa i juman be ti, s‘µ n‘µn i bŠîbŠî trele sa, Šî kwla yo i janunfu‘µ.
  2. Sran kwlakwla Šî le atin, nˆ°n ndrunmun kan tran nun, mŠî di i bŠîbŠî i nvle'n su awa juman.
  3. Nvle kun su i sran unmwah mun, be ye be man nvle sŠî i su gb‘µngb‘µn be fangan. I sŠî'n ti, Šî fata k‘µ be yo manwl‘µ nun vote, nan sran mun be nd‘µ nga Šî wo be klun, b'af‘µ i sŠî b'a kan vote'n le nuan; k‘µ i nuan ko ju'n, Šî fata k‘µ Šî s‘µn i wun; sran ngba vote o, aswre vote o; i kwlaa nga Šî yo Šî, vote i yowa, n‘±n mianmianl‘µ tran nun, sran kun i klun vote y‘µ Šî vote Šî.

Tikle 22

Sran kwlakwla, k‘µ mŠî Šî ti nvle kun su sran'n, Šî fata k‘µ Šî nyan awa sran anwukal‘µlike, Šî le awunnyanmblusu‘µ atin, awasranwukal‘µ atin, be nyin su yiyil‘µ ninge atin; i sŠî ninge mun y‘µ be ti sran kwlaa cinjin, be y‘µ be yi sran i sran lika nglo Šî, be yo i fŠîundi-mmla be dan; i sŠî'n fin nvle kun i mandr‘µn bowa nun, Šî fin m‘µn mun be wun wukawa nun, Šî fin nvle kun i siesiewa nun, Šî fin nvle kun i nun anyanbewun ninge mun nun.

Tikle 23

  1. Sran kwla Šî le atin mŠî Šî di i bŠîbŠî i klunklo juman, juman i fa diwa Šî nin i akatua be ti i klunsu; Šî fata k‘µ be nian i su, n‘±n man Šî tran sa ngb‘µn k‘µ Šî nyan-man juman
  2. Sran kwlakwla i juman nga Šî di, i su sika c‘µ y‘µ Šî fata k‘µ be m‘µn i Šî, Šî le'a k‘µ sran kun Šî le i akatua, sran kun Šî le i akatua
  3. Sran kwlakwla, k‘µ Šî di juman'a Šî fata k‘µ i akatua nga be tu‘µ i'n, Šî ju i bŠîbŠî, i yi Šî nin i mma mun be wun siesiel‘µ k‘µ Šî fata k‘µ sran fa siesie i wun sa. S‘µ akatua sŠî'n ju-man, awa wuka suŠî Šî yo ye.
  4. Sran kwlakwla Šî nin i wiengu mun be kwla be taka jumandil‘µ anuanz‘µ, sran kwlakwla Šî kwla wlu i sŠî anuanz‘µ li‘µ nun Šî fa kpli i like nga Šî lo i i ti.

Tikle 24

Sran kwlakwla, k‘µ Šî di juman'n, Šî le atin Šî lo unmi‘µn, Šî le bl‘µ wie Šî Šî yiyi i nyisu Šî. Šî fata k‘µ dŠî nga mŠî Šî fa di juman, nan Šî c‘µ ngboko; y‘µ afu‘µ kun nun i bl‘µ mŠî Šî di'a juman, Šî fata k‘µ be tu‘µ i kal‘µ.

Tikle 25

  1. Sran kwlakwla Šî fata k‘µ i sa nun yo f‘µ nan w'a kwla w'a ye i wun ayre, w'a kwla w'a siesie i wun, i bŠîbŠî nin i yi nin i mma mun, k‘µ Šî ti k‘µ ali‘µ dil‘µ li‘µ'n, tral‘µ wlawa'n, lawl‘µ'n, be wun ayre yel‘µ'n, bl‘µ mŠî Šî di'a juman'n, mŠî Šî tŠî tukpaki‘µ'n, s‘µ Šî kwla'a nun'n, s‘µ Šî wo angbeti nun'n, s‘µ w'a yo oke'n; sa yal‘µ kwlakwla nga Šî tŠî i su mŠî i sa nun a wie'n, Šî fata k‘µ awa wuk‘µ i.
  2. Blata Šî nin ba kangan mun, Šî le be wukal‘µ li‘µ'n mŠî awa wuka be Šî. Ba kangan kwlakwla, kanz‘µ be wu be gua su o, kanz‘µ be wu be aja nun o, be kwlakwla Šî fata k‘µ awa sasa be.

Tikle 26

  1. Sran kwlakwla Šîla atin mŠî be kle i fluwa. Sran fluwa klel‘µ'n, k‘µ Šî fa ju k‘µ sua blu su'n, sika tual‘µ nun-man nun. Šî fata k‘µ ba kangan mun be ngba be kŠî suklu, be nun kun le'‘µ ti k‘µ Šî kŠî-man. Sukln nga be kle blal‘µ juman nin juman dil‘µ nun, i sŠî suklu'n, Šî fata k‘µ Šî tru; suklu dandan mun be nun wlul‘µ i atin, Šî fata k‘µ be tike man sran kwlakwla; be kpa'a sran mun be nun, sran kun Šî nin i like li‘µ mŠî Šî kwla yo Šî.
  2. Šî fata k‘µ fluwa klel‘µ Šî yi sran i sran lika i nglo, Šî yo man sran mun be bo nyan, Šî yo man be nyin yi sran-mmla mun Šî nin fŠîundi-mmla nga Šî ti fŠîundi-mmla be bŠî'n. Fluwa klel‘µ Šî fata k‘µ Šî yo man ndidi‘µ ba sran mun b'afi‘µn, Šî yo man sran mun be yaci sran kun nun Šî yo i klunklo ninge, man janvu‘µ dil‘µ Šî ba m‘µn mun b'afi‘µn, sran nvle mun b'afi‘µn, like sŠîfu‘µ mun be wafa b'afi‘µn. Fluwa klel‘µ i kungba yekun, Šî fata k‘µ Šî man "M‘µn mun be Bo Yekun Anyia" be ninge nga mŠî be yo mŠî alaje ko cŠî mŠîn nun.
  3. Si‘µ mun Šî nin ni‘µn mun, be y‘µ Šî fata k‘µ be kund‘µ fluwa i klel‘µ wafa nga Šî nin be mma mun fata Šî.

Tikle 27

  1. Sran kwlakwla Šî le atin mŠî, i nvle li‘µ'n su ninge mŠî Šî ti k‘µ be nyin su yiyiwa ninge, be sa ti ninge, aguin ninge, Šî le atin Šî ye i sŠî ninge wie, Šî le atin Šî di su wie; Šî le atin Šî wuka be yo be nyrun kŠîl‘µ ninge mun; afin s‘µ mblusu‘µ fite su, Šî le atin di wie.
  2. Sran kun, s‘µ Šî di i be nyrun, kŠîl‘µ aguin juman, Šî kl‘µi fluwa, Šî di aguin nan s‘µ i duman fite su Šî, i mblnsn‘µ fite suŠî Šî ti ili‘µ.

Tikle 28

Sran kwla Šî le atin Šî kunde k‘µ sran mun b'afi‘µ, m‘µn mun b'afi‘µn Šî ye flŠîlŠîŠî, i sŠî nan sran-mmla Šî nin fŠîundi nga be kan be nd‘µ Nd‘µ nga nun, b'a su mma.

Tikle 29

  1. Sran kun, Šî fata k‘µ Šî yo like m‘µn i nvle mŠî i nun y‘µ i bŠîbŠî Šî kwla di i fŠîundi, Šî kwla bo nyan.
  2. Sran i sran-mmla nin i fŠîundi su dil‘µ Šî le'a awieli‘µ ufl‘µ, san awieli‘µ nga i nve su mmla mun be sieli k‘µ Šî fata'a k‘µ sran kun i sran-mmla nin i fŠîundi su dil‘µ Šî tannin sran ufl‘µ mun be li‘µ atin. I sŠî nin y‘µ man be kwla fa atin nd‘µnman kpa su, aunjŠî‘µ Šî ba nvle nga mŠî i su kp‘µn siel‘µ Šî wo sran kwlakwla sa nun nun.
  3. Sran-mmla nin fŠîundi ng'Šîl‘µ be kwla'a fa-man be yo'a like fi mŠî Šî kaci i sin si M‘µn mun be Bo Yekun Anyia be atin li‘µ'n

Tikle 30

Awa kun, sran akpasua, sran kun, be kwla'a be jran-man d‘µ nga i nun tre ba kun su be se'a k‘µ be le atin mŠî be di juman wie, be yo ninge wie mŠî Šî ti sran-mmla nin fŠîndi nga be wo y‘µ be sakiwa.


© The Office of the High Commissioner for Human Rights

OHCHR-UNOG
8-14 Avenue de la Paix
1211 Geneva 10, Switzerland

+41 22 917-9000
udhr@ohchr.org