Mˆ´ 10 dhjetor tˆ´ vitit 1948, Asambleja e Pˆ´rgjithshme e Kombeve tˆ´ Bashkuara nxori dhe shpalli Deklaratˆ´n e Pˆ´rgjithshme mbi tˆ´ Drejtat e Njeriut, tekstin e plotˆ´ tˆ´ sˆ´ cilˆ´s po e botojme nˆ´ faqet qˆ´ vijojnˆ´. Mbas kˆ´tij akti historik, Asambleja ftoi tˆ´ gjitha shtetet anˆ´tare qˆ´ ta shpallin tekstin e Deklaratˆ´s dhe tˆ´ pˆ´rpiqen qˆ´ tˆ´ pˆ´rhapet, paraqitet, lexohet dhe tˆ´ shpjegohet, sidomos nˆ´ shkolla dhe institucione tˆ´ tjera edukuese, nˆ´ tˆ´ gjitha vendet dhe shtetet pa marrˆ´ parasysh statusin e tyre politik.
Teksti zyrtar i Deklaratˆ´s mund tˆ´ gjindet nˆ´ gjashtˆ´ gjuhˆ´ zyrtare tˆ´ Kombeve tˆ´ Bashkuara: angleze, frˆ´nge, kineze, ruse, spanjolle dhe arabe.
Mbasi njohja e dinjitetit
tˆ´ lindur tˆ´ tˆ´ drejtave tˆ´ barabarta dhe tˆ´ patjetˆ´rsueshme tˆ´ tˆ´ gjithˆ´
anˆ´tarˆ´ve tˆ´ familjes njerˆ´zore ˆ´shtˆ´ themeli i lirisˆ´, drejtˆ´sisˆ´ dhe paqes nˆ´
botˆ´;
mbasi mosrespektimi dhe
pˆ´rbuzja e tˆ´ drejtave tˆ´ njeriut ka ˆßuar drejt akteve barbare, tˆ´ cilat kanˆ´
ofenduar ndˆ´rgjegjen e njerˆ´zimit, dhe mbasi krijimi i botˆ´s nˆ´ tˆ´ cilˆ´n
njerˆ´zit do tˆ´ gˆ´zojnˆ´ lirinˆ´ e fjalˆ´s, tˆ´ besimit dhe lirinˆ´ nga frika e
skamja ˆ´shtˆ´ proklamuar si dˆ´shira mˆ´ e lartˆ´ e ˆßdo njeriu;
mbasi ˆ´shtˆ´ e nevojshme
qˆ´ tˆ´ drejtat e njeriut tˆ´ mbrohen me dispozita juridike, kˆ´shtu qˆ´ njeriu tˆ´
mos jetˆ´ i shtrˆ´nguar qˆ´ nˆ´ pikˆ´n e fundit t'i pˆ´rvishet kryengritjes kundˆ´r
tiranisˆ´ dhe shtypjes;
mbasi ˆ´shtˆ´ e nevojshme
qˆ´ tˆ´ nxitet zhvillimi i marrˆ´dhˆ´nieve miqˆ´sore midis kombeve;
mbasi popujt e Kombeve tˆ´
Bashkuara vˆ´rtetuan pˆ´rsˆ´ri nˆ´ Kartˆ´ besimin e tyre nˆ´ tˆ´ drejtat themelore tˆ´
njeriut, nˆ´ dinjitetin dhe vlerˆ´n e personit tˆ´ njeriut dhe barazinˆ´ midis
burrave dhe grave dhe mbasi vendosˆ´n qˆ´ tˆ´ nxitin pˆ´rparimin shoqˆ´ror dhe tˆ´
pˆ´rmirˆ´sojnˆ´ nivelin e jetˆ´s nˆ´ liri tˆ´ plotˆ´;
mbasi shtetet anˆ´tare u
detyruan qˆ´, nˆ´ bashkˆ´punim me Kombet e Bashkuara, tˆ´ sigurojnˆ´ respektimin e
pˆ´rgjithshˆ´m dhe zbatimin e tˆ´ drejtave tˆ´ njeriut dhe tˆ´ lirive themelore;
mbasi kuptimi i
pˆ´rbashkˆ´t i kˆ´tyre tˆ´ drejtave dhe lirive ˆ´shtˆ´ mˆ´ i rˆ´ndˆ´sishˆ´m pˆ´r realizimin
e plotˆ´ tˆ´ kˆ´tij detyrimi;
ASAMBLEJA E PERGJITHSHME
shpall Kˆ´tˆ´ DEKLARATE TE PERGJITHSHME MBI TE DREJTAT E NJERIUT si ideal tˆ´
pˆ´rgjithshˆ´m tˆ´ cilin duhet ta arrijnˆ´ tˆ´ gjithˆ´ popujt dhe tˆ´ gjitha kombet,
nˆ´ mˆ´nyrˆ´ qˆ´ ˆßdo njeri dhe ˆßdo organizˆ´m shoqˆ´ror, duke pasur parasysh
gjithmonˆ´ kˆ´tˆ´ Deklaratˆ´, tˆ´ pˆ´rpiqet qˆ´, me anˆ´ tˆ´ mˆ´simit dhe edukimit, tˆ´
ndihmonte nˆ´ respektimin e kˆ´tyre tˆ´ drejtave dhe lirive dhe qˆ´, me anˆ´ tˆ´
masave progresive kombˆ´tare dhe ndˆ´rkombˆ´tare, tˆ´ sigurohej njohja dhe zbatimi i
tyre i pˆ´rgjithshˆ´m dhe i vˆ´rtetˆ´, si midis popujve tˆ´ vetˆ´ shteteve anˆ´tare ,
ashtu edhe midis popujve tˆ´ atyre territoreve qˆ´ janˆ´ nˆ´n administrimin e tyre.
Tˆ´ gjithˆ´ njerˆ´zit lindin
tˆ´ lirˆ´ dhe tˆ´ barabartˆ´ nˆ´ dinjitet dhe nˆ´ tˆ´ drejta. Ata kanˆ´ arsye dhe
ndˆ´rgjegje dhe duhet tˆ´ sillen ndaj njˆ´ri tjetrit me frymˆ´ vˆ´llazˆ´rimi.
Secili gˆ´zon tˆ´ gjitha tˆ´
drejtat dhe liritˆ´ e parashtruara nˆ´ kˆ´tˆ´ Deklaratˆ´ pa kurrfarˆ´ kufizimesh
pˆ´rsa i pˆ´rket racˆ´s, ngjyrˆ´s, gjinisˆ´, gjuhˆ´s, besimit fetar, mendimit politik
ose tjetˆ´r, origjinˆ´s kombˆ´tare a shoqˆ´rore, pasurisˆ´, lindjes ose tjetˆ´r.
Asnjˆ´ dallim nuk do tˆ´
bˆ´het nˆ´ bazˆ´ tˆ´ statusit politik, juridik ose ndˆ´rkombˆ´tar tˆ´ shtetit ose
vendit tˆ´ cilit i pˆ´rket ˆßdo njeri, qoftˆ´ kur shteti ose vendi ˆ´shtˆ´ i pavarur,
qoftˆ´ nˆ´n kujdestari, qoftˆ´ jo vetˆ´qeverisˆ´s ose qˆ´ gjindet nˆ´ ˆßfarˆ´do kushtesh
tˆ´ tjera tˆ´ kufizimit tˆ´ sovranitetit.
Gjithkush ka tˆ´ drejtˆ´ tˆ´
jetojˆ´, tˆ´ jetˆ´ i lirˆ´ dhe tˆ´ ketˆ´ sigurimin vetjak.
Asnjeri nuk duhet tˆ´
mbahet si skllav ose ˆßifˆßi; skllavˆ´ria dhe tregtia e skllevˆ´rve janˆ´ tˆ´
ndaluara nˆ´ tˆ´ gjitha format.
Asnjeri nuk duhet t'i
nˆ´nshtrohet mundimit, veprimit ose dˆ´nimit tˆ´ egˆ´r, jonjerˆ´zor ose poshtˆ´rues.
Gjithkush ka tˆ´ drejtˆ´ qˆ´
t'i njihet kudo personaliteti juridik.
Tˆ´ gjithˆ´ janˆ´ tˆ´
barabartˆ´ para ligjit dhe kanˆ´ tˆ´ drejtˆ´ pa asnjˆ´ diskriminim tˆ´ mbrohen
barabar nga ligji.Tˆ´ gjithˆ´ kanˆ´ tˆ´ drejtˆ´n pˆ´r t'u mbrojtur barabar kundˆ´r ˆßdo
diskriminimi qˆ´ cˆ´non kˆ´tˆ´ Deklaratˆ´, si dhe kundˆ´r ˆßdo nxitje pˆ´r njˆ´
diskriminim tˆ´ tillˆ´.
Gjithkush ka tˆ´ drejtˆ´
pˆ´r mjete juridike tˆ´ frytshme para gjykatave kompetente kombˆ´tare pˆ´r veprimet
me tˆ´ cilat shkelen tˆ´ drejtat themelore tˆ´ garantuara nga kushtetuta ose
ligjet.
Asnjeri nuk duhet t'i
nˆ´nshtrohet arbitrarisht arrestimit, ndalimit ose internimit.
Gjithkush gˆ´zon njˆ´lloj
tˆ´ drejtˆ´n pˆ´r njˆ´ proces gjyqˆ´sor objektiv e publik para njˆ´ gjykate tˆ´
pavarur e tˆ´ paanshme, nˆ´ pˆ´rcaktimin e tˆ´ drejtave dhe detyrimeve tˆ´ veta dhe
pˆ´r vendimin mbi ˆßfarˆ´do lloj akuze penale.
Asnjeri nuk duhet t'i
nˆ´nshtrohet ndˆ´rhyrjes arbitrare nˆ´ jetˆ´n, familjen, banesˆ´n ose
korrespondencˆ´n vetjake, si dhe sulmeve kundˆ´r nderit dhe prestigjit personal. Gjithkush
ka tˆ´ drejtˆ´n tˆ´ mbrohet nga ligji kundˆ´r ndˆ´rhyrjeve ose sulmeve tˆ´ tilla.
Gjithkush ka tˆ´ drejtˆ´n e
lirisˆ´ sˆ´ mendimit, ndˆ´rgjegjes dhe besimit; kjo e drejtˆ´ pˆ´rfshin lirinˆ´ e
ndryshimit tˆ´ besimit ose bindjeve dhe lirinˆ´ qˆ´ njeriu, qoftˆ´ vetˆ´ ose nˆ´
bashkˆ´si me tˆ´ tjerˆ´t, tˆ´ shfaqˆ´ publikisht ose privatisht, besimin ose bindjen
e vet me anˆ´ tˆ´ dhˆ´nies sˆ´ mˆ´simeve, kryerjes sˆ´ kultit dhe ceremonive fetare.
Gjithkush ka tˆ´ drejtˆ´n e
lirisˆ´ sˆ´ mendimit dhe tˆ´ shprehjes; kjo e drejtˆ´ pˆ´rfshin lirinˆ´ e mendimit pa
ndˆ´rhyrje, si dhe lirinˆ´ e kˆ´rkimit, marrjes dhe njoftimit tˆ´ informacionit dhe
ideve me ˆßfarˆ´do mjeti qoftˆ´, pa marrˆ´ parasysh kufijtˆ´.
Si anˆ´tar i shoqˆ´risˆ´,
gjithkush ka tˆ´ drejtˆ´n e sigurimit shoqˆ´ror dhe realizimit tˆ´ tˆ´ drejtave
ekonomike, sociale, kulturore tˆ´ domosdoshme pˆ´r dinjitetin e vet dhe pˆ´r
zhvillimin e lirˆ´ tˆ´ personalitetit, me ndihmˆ´n e shtetit dhe bashkˆ´punimit
ndˆ´rkombˆ´tar dhe nˆ´ pˆ´rputhje me organizimin dhe mundˆ´sitˆ´ e ˆßdo shteti.
Gjithkush ka tˆ´ drejtˆ´ pˆ´r pushim dhe kohˆ´ tˆ´ lirˆ´, duke pˆ´rfshirˆ´ kufizimin e arsyeshˆ´m tˆ´ orarit tˆ´ punˆ´s dhe pushimin e paguar periodik.
Gjithkush ka tˆ´ drejtˆ´ pˆ´r njˆ´ rend shoqˆ´ror dhe ndˆ´rkombˆ´tar nˆ´ tˆ´ cilin mund tˆ´ realizohen plotˆ´sisht tˆ´ drejtat dhe liritˆ´ e shpallura nˆ´ kˆ´tˆ´ Deklaratˆ´.
Asgjˆ´ nˆ´ kˆ´tˆ´ Deklaratˆ´ nuk mund tˆ´ interpretohet si e drejtˆ´ e njˆ´ shteti, grupi apo personi pˆ´r tˆ´ kryer ˆßfarˆ´do veprimtarie ose pˆ´r tˆ´ bˆ´rˆ´ njˆ´ akt drejtuar kundˆ´r ˆßdo tˆ´ drejte ose lirie tˆ´ shpallur nˆ´ kˆ´tˆ´ Deklaratˆ´.